Passie voor brede welvaart

Wat betekent brede welvaart voor jou? Bij platform De Uitkijkers kan iedereen zich een Uitkijker voelen. Samen kijken we naar de toekomst, met een open houding voor elkaar.

Dr. Emma Folmer
Campus Fryslân

Duurzaam ondernemers kunnen een waardevolle bijdrage leveren aan het oplossen van complexe sociale vraagstukken.

Duurzaam ondernemers benaderen sociale vraagstukken met innovatief denken, maatwerk en adaptief vermogen; als het probleem of de vraag verandert, veranderen zij mee. En juist daarom is het belangrijk om beter zich te krijgen op hoe deze ondernemers te werk gaan en welke ondersteuning ze daarbij kunnen gebruiken. Hoe balanceren ze hun sociale missie met het verdienen van geld? Hoe gaan ze effectieve samenwerkingen aan? Hoe meten zij hun sociale impact? En tegen welke obstakels lopen ze aan in al deze activiteiten? Het verkrijgen van inzicht in deze (en nog veel meer) vragen maakt mijn werk als onderzoeker en docent bij Campus Fryslân ontzettend interessant. 

Zoë Schaeffer

“In Friesland denken we niet aan geluk maar we doen het gewoon”

Op het huis van de buren passen. Op bezoek bij de grootouders in het weekend. Of als vrijwilliger ergens een paar uurtjes meehelpen. De gemiddelde fries wil in goede verbinding staan met zijn omgeving. Persoonlijk denk ik dat dit ons als Friezen tevreden maakt. En dat we als Friezen erg tevreden zijn is iets wat de brede welvaart zo mooi laat zien.

Tevredenheid hangt heel nauw samen met geluk. Alleen wordt geluk al snel als iets spiritueels ervaren zoals het land van geluk Bhutan laat zien. Maar in tegenstelling tot spiritueel, geloof ik dat er meer manieren zijn om gelukkig te worden. Daarbij denk ik wel eens dat de Friese nuchterheid misschien ook een manier is. Nuchter als kwaliteit zodat je met beide benen op de grond blijft staan en met minder hoge verwachtingen sneller tevreden bent. Is de Friese nuchterheid een onverwachte vorm van geluk?

Prof. dr. Marijn Molema
programmaleider en bijzonder hoogleraar Regionale Vitaliteit & Dynamiek

“Brede welvaart houdt ons een spiegel voor, het helpt onze mooie en minder mooie kanten in beeld te brengen”

Voor mij is het denken en monitoren in termen van brede welvaart een hulpmiddel in een langlopende ontwikkeling. Het gaat dan om de verandering van exogene ontwikkelingsimpulsen (subsidies van buitenaf) naar endogene ontwikkeling die van binnenuit moet komen. Regionaal beleid heeft deze omslag in de afgelopen 30, 40 jaar in theorie gemaakt. Het adagium is dat regio’s hun eigen kracht moeten uitbouwen. Maar in de praktijk blijkt het lastig voor regio’s om hun eigen potenties ter herkennen, erkennen en verder uit te bouwen. Brede welvaart is een mooi instrument om meer zelfbewustzijn te creëren over de eigen sterkten en zwaktes. Als denkkader en systematiek voor monitoring helpt het ons aan meer zelfbewuste en realistische toekomstplannen.

Bram van Vulpen
Promovendus aan de Rijksuniversiteit Groningen, Campus Fryslân

“De transitie naar een duurzame toekomst kan niet zonder een heroriëntatie op de rechtvaardigheid van de ruimtelijke verdeling van opgaven in relatie tot brede welvaart.

Hoe verdelen we onze welvaart op een rechtvaardige manier? Het is een voortdurend politiek-filosofisch vraagstuk in de wereldgeschiedenis. We zijn nu op een punt aanbeland dat we niet alleen beseffen dat onze welvaart veel breder is dan enkel economische voorspoed, maar ook dat er grote ruimtelijke ongelijkheid bestaat binnen landen. De problemen van voortschrijdende globalisering zijn dan wel blind voor grenzen, de gevolgen zijn ook onmiskenbaar regionaal. Denk bijvoorbeeld aan klimaatverandering, biodiversiteit, luchtvervuiling en pandemieën. Als we vanuit een regionale lens naar brede welvaart kijken zien we – ondanks de kleinschaligheid en hoge bevolkingsdichtheid – sterke regionale variatie in Nederland. Sommige gebieden floreren in de rust en ruimte die het biedt aan bewoners, terwijl andere regio’s uitblinken in economische groei. De transitie naar een duurzame toekomst vraagt echter om gezamenlijke verandering.

Judith Baarsma
Programmamaker

“Ik word niet gelukkig van brede welvaart als het ten koste gaat van anderen, elders of in de toekomst.”

Als je voor jezelf benoemt wat bijdraagt aan je geluk, ontstaat er een mooi lijstje. Zo zie ik brede welvaart ook. Een soort wensenlijstje die je allemaal zou willen realiseren omdat je weet dat wij én de wereld daar beter van worden. Het streven naar geluk kan, met een nauwe blik,  vervallen tot een korte termijn, instant beleving. Daarom vind ik het perspectief later en elders van brede welvaart ook zo essentieel. Want wat heb je er aan als anderen niet meedelen in al het moois wat de aarde ons biedt.

Klaas Sietse Spoelstra
Strategisch veranderaar Nij sicht

“Het ervaren van brede welvaart is voor mij het gevoel van harmonie tussen mensen onderling en met  hun leefomgeving”


Het ervaren van brede welvaart is voor mij een gevoel. Een gevoel waarbij de balans tussen de leefomgeving waarin we wonen en de mensen die we daar treffen in harmonie met elkaar zijn. Collectieve waarden waarvoor we ook oprecht verantwoordelijkheid voelen en daar met positief activisme ook een bijdrage aan willen leveren. Een met zijn leefomgeving verbonden gemeenschap dus. Mooier dan Obe Postma dat in 1926 al schreef kan ik dat gevoel niet omschrijven. 

De sleat mei kikkertsblom,
De úttrape wâl in byt begroeid,
Ofearte pôle en tehaff’le reid –
De miedkraach mei syn dracht
Fan klaver, blommeguod en al
Wat op ‘e seine wachtet,
     Kaam gear yn my.
Obe Postma –

Janneke Stuive
Innovation Broker DORP

” Brede welvaart is voor mij zin in de toekomst hebben”

Brede welvaart is voor mij het uitkijken naar de toekomst, zin hebben in de toekomst maar ook weten waar je nu de verbinding kunt maken. Door samen breder te kijken en vanuit deze houding plannen te maken kunnen we een regio bouwen waar we niet alleen nu trots op mogen zijn maar in de toekomst een voorbeeld mogen zijn voor vele andere.

Keimpe Anema LLM MSc
Onderzoeker Fries Sociaal Planbureau

“Voor mij schuilt in brede welvaart de belofte om sociale baten zoals het meedoen in je eigen gemeenschap en persoonlijke ontwikkeling op gelijke voet te zetten met de economische waarde van dingen.”

Groeiende belangstelling voor brede welvaart creëert de ruimte die nodig is om goed na te denken over wat écht belangrijk is. Het is nu bijna vanzelfsprekend om nieuwsgieriger te (moeten) zijn dan alleen wat ons geld kost en oplevert. Neem bijvoorbeeld werk. Voor veel mensen is werk meer dan alleen manier om financieel rond te komen. Werk geeft ook sociale contacten, structuur en een dagbesteding. Durven we een nieuwe balans te zoeken tussen sociale en economische baten en deze te gebruiken voor plannen die veel mensen aangaan of raken? Als onderzoeker ondersteun ik graag een goed onderbouwd gesprek over brede welvaart. Dit door cijfers, begrippen en inzichten toegankelijk en begrijpelijk te maken voor wie geïnteresseerd is.

Wilma de Vries
Senior onderzoeker Fries Sociaal Planbureau

‘Brede welvaart gaat over de kwaliteit van leven voor inwoners in een regio’

Lange tijd heb ik door studie en werk buiten Fryslân gewoond. Het was verrijkend om buiten het Noorden te wonen, in een internationale omgeving, dichtbij grote steden. Op een gegeven moment was het om diverse redenen tijd om terug te keren naar de roots. Het was eerlijk gezegd best wel even wennen. Het leven is hier wat langzamer dan in veel andere delen van het land en ik moest toch wel een tijdje zoeken naar uitdagend werk. En nu? Ik zou niet meer anders willen. We wonen in een omgeving met veel groen en gemoedelijke mensen. We kunnen regelmatig uitwaaien op de Waddeneilanden en daar genieten van strand, zee en mooie blauwe luchten. Het inkomen is misschien wat lager, maar dat wordt ruimschoots gecompenseerd door het goede leven in Fryslân.

Erik Siepelinga
Erik Siepelinga
Trainee Provincie Fryslân

“Mijn wens is dat we samen intensief werken aan een wereld die houdbaar is en waarin iedereen kans heeft op geluk.

Door verbinding wordt alles mooier. Verbinding met elkaar, maar ook met de wereld. Dat is volgens mij waar brede welvaart om gaat. Brede welvaart is voor mij ‘verbinding’ waardoor zaken in samenhang bekeken worden. Heel concreet kan dit betekenen dat we projecten niet alleen beoordelen op economische impact, maar ook op de impact die het heeft op natuur, milieu of gezondheid. Door deze verbinding en samenhang is het mogelijk om te sturen op geluk voor latere generaties. Dit betekent dus ook dat we ons nu inzetten voor een wereld waar latere generaties gelukkig op kunnen leven.

Door samen de samenhang verder te ontdekken werken we aan een regio waarin het goed toeven is. Zo borgen we een klimaat waarin circulariteit, geluk en inclusiviteit hoog in het vaandel staan.

Wouter Marchand
Onderzoeker FSP

Brede welvaart is voor mij een betere lens om door naar de wereld te kijken, beter dan de lens die we doorgaans gebruiken.

Menselijk welzijn afmeten aan BBP-groei, is een beetje als de drumsessie van Bohemian Rhapsody uitschrijven en dan het complete lied proberen te horen. Die drum is onderdeel van nummer, maar komt alleen tot zijn recht in het geheel van de symfonie. En die symfonie is al zo complex en moeilijk te begrijpen.

Door welvaart zo smal te meten, begrijpen economen en andere wetenschappers slecht wat mensen van waarde vinden en lopen beleidsmakers het gevaar om aan de verkeerde knoppen te draaien. Daarom is het belangrijk om welvaart breder op te vatten, als een geheel, en om dat ook regionaal te doen.