22 november 2022 15.00-17.00 uur (inclusief borrel)
Biosintrum, Ecomunitypark 5, 8431 SM Oosterwolde

Boeren voor de Bouw

De agrarische sector staat voor grote uitdagingen: als het niet om stikstof gaat, dan is het wel de bodem- en waterkwaliteit. Met oog voor het klimaat, staan we voor noodgedwongen veranderen, wat de boeren het water naar de lippen doet stijgen. Maar het kan ook een kans bieden om te laten zien wat de mogelijkheden zijn, om elkaar te vinden en samen nieuwe en bestaande ontwikkelingen verder te brengen want als het ergens kan dan is het hier, in het Noorden! Op 22 november willen we met elkaar kijken naar perspectieven. Welke mogelijkheden liggen er voor de agrarische sector in nieuwe teelten voor de bouw?

Er is nog beperkt plek, deze plekken zijn alleen nog beschikbaar voor mensen uit de agrarische sector. Aanmelden kan door een mail te sturen met je naam, achternaam en je bedrijfsgegevens.

Verdienmodel boeren

Waar niet hernieuwbare materialen zoals beton, staal en baksteen in de laatste eeuw de meest gebruikte bouwstoffen waren om steden te bouwen, worden de negatieve effecten van deze fossiele bouwmaterialen op het klimaat steeds duidelijker. Hernieuwbare, natuurlijke (biobased) materialen bieden een totaaloplossing voor het (her)ontwikkelen van een ‘future proof’ gebouwde omgeving. Deze materialen zijn gemaakt van natuurlijke grondstoffen die na het ‘oogsten’ snel terug groeien, zoals stro, vlas, wol, schelpen, olifantsgras, lisdodde en zelfs hennep.

De teelt van vezelhennep, lisdodde en vlas  ontwikkelt zich snel, ook in het Noorden; in 2022 werd er in Fryslân bijvoorbeeld al 200ha vezelhennep geoogst. Naast dat het duurzaam is om deze natuurlijke grondstoffen te gebruiken voor isolatiemateriaal, wand- of dakafwerking is het ook een steeds interessanter verdienmodel. Tijdens de bijeenkomst op 22 november gaan we met boeren en bouwers in gesprek aan de hand van inspirerende voorbeelden, en bespreken we direct wat er nodig is om de boeren en bouwers aan elkaar te koppelen om dit mogelijk te maken.

Het nieuwe boeren en bouwen

Ook kom je als agrariër te weten hoe de keten met deze nieuwe grondstoffen eruit ziet. Wat levert het op voor boeren, leveranciers, aannemers en bewoners? Hoe ziet het jaar eruit, wanneer dient wat geteeld te worden? En hoe is het om de overstap te maken naar vlas-, hennep- of lisdodde teelt? 
We nodigen jou; boeren, bouwers, projectontwikkelaars, architecten, overheden en andere betrokken partijen, uit om vooruit te denken, en aan tafel te brengen wat er nodig is om boeren op lokale schaal hofleverancier te laten zijn voor de materialen van de ruimtelijke opgave van het Noorden. De bijeenkomst is een initiatief van De Uitkijkers samen met Vereniging Circulair Friesland, Biosintrum en de Gemeente Leeuwarden en vindt plaats in het Biosintrum in Oosterwolde.

Programma

15.00 Start programma met inleiding van Wilbert vd Kamp

15.05 Regeneratieve materialen van dichtbij; Bouwgroep Dijkstra Draaisma en GreenInclusive

15.20 Hoe dan? Samen met twee boeren die al telen voor de bouw gaan we in op wat dit betekent voor de boer.

15.35 In gesprek met BGDD, GreenInclusive en de boeren over de kansen voor telen van gewassen voor de bouw. Wat betekent dit? Hoe betrek je projectontwikkelaars en gemeente?

15.50 Voorbeeld uit andere gebieden: Bouwtuin
We hebben net gehoord hoe we in Friesland met een korte keten kunnen telen voor de bouw. Maar zijn er ook andere succesvolle trajecten tussen boeren, bouwers en gemeente waar dit gedaan wordt?

16.05 PAUZE

16.10 – 16.35 Matchmaking boeren & bouwers

16.35 Slotgesprek met oa Hein de Haan, Wethouder gebiedsontwikkeling, VTH, ruimte en wonen in Leeuwarden en  Albert van der Ploeg, voorzitter van kollektivenberied Fryslân (KBF), de koepel van zeven collectieven en LTO Noord.  

17.00 napraten 

Sprekers

Coen Verboom van Bouwgroep Dijkstra Draaisma.
Bouwgroep Dijkstra Draisma ontwikkelt isolatiemateriaal van de bekende ‘sigarenplant’ lisdodde. Twee jaar geleden hebben ze geïnvesteerd in 10 hectare grond, waarop BGDD de productie van lisdodde in eigen beheer uitvoeren. BGDD is een voorloper in het gebruik van lokale gewassen voor hun productie.

Loraine Westerneng van  GreenInclusive vertelt over hoe zij zelf de keten sluiten en van vezelhennep dat door Friese agrariërs is geteeld gecertificeerde bouwproducten maken. Afgelopen seizoen hebben ze in samenwerking met de agrarische sector ruim 200 hectare vezelhennep geteeld. Komende jaren wil GreenInclusive opschalen. Hiervoor is geïnvesteerd in een ‘in-house’ loonbedrijf zodat de teelt van vezelhennep voor agrariërs toegankelijk en laagdrempelig is. Wat betekent dit en hoe kunnen boeren hierbij aansluiten?

Mo Smit van de Bouwtuin. Bouwtuin is een nieuw soort gilde op het gebied van natuurlijk bouwen, bestaande uit een groeiende groep ontwerpers, bouwers en boeren. De samenwerking richt zich op innovatie van natuurlijke bouwmaterialen voor een circulaire en emissievrije bouwcultuur. De eerste Bouwtuin wordt als een vorm van actieonderzoek ontwikkeld vanuit Hilversum en de omringende Gooi- en Vechtstreek. Initiator van Bouwtuin is architect Mo Smit. Als architect heeft zij veel ervaring met geïntegreerde design & build projecten en als docent en onderzoeker is Mo verbonden aan de leerstoel van Architectural Engineering van de faculteit Bouwkunde aan de TU Delft. Ze neemt ons mee in de kansen over wat het (ver)bouwen van en met lokale, duurzame materialen zou kunnen betekenen voor Friesland, voor de architectuur, het groen, de leefomgeving, de economie en de werkgelegenheid.

Eerdere bijeenkomst over Circulair Bouwen:

Deze bijeenkomst is onderdeel van:

Circulair

Voor Noord Nederland is het worden van een circulaire regio een van de belangrijkste opgaves voor de komende jaren. Circulaire ambities rond energie en agro-food zijn daarin ankerpunten.

Activiteiten